//
you're reading...
asylum seekers, displacement, events, refugees, unaccompanied minors, women

Διεθνης Μερα Προσφυγων- Οι προσφυγες αναμεσα μας

H δεκαεξάχρονη Αμίνα δεν θα ξεχάσει ποτέ την ημέρα που αναγκάστηκε να φύγει από το σπίτι της στο Μογκαντίσου στη νότια Σομαλία, όπου έμενε με τη μητέρα και τις αδελφές της. Το όμορφο πρωινό εκείνης της ανοιξιάτικης μέρας του 2007 γέμισε σύντομα με φόβο και δάκρυα. Η κατάσταση στο Μογκαντίσου επιδεινωνόταν για χρόνια και  η  πόλη είχε μετατραπεί σε πεδίο μάχης από τις συγκρούσεις μεταξύ των στρατευμάτων της Αιθιοπίας, της Σομαλίας, και των ισλαμιστών ανταρτών. Εκατοντάδες άμαχοι έχασαν τη ζωή τους, ενώ η πόλη εγκαταλείφθηκε από τουλάχιστον το ήμισυ των κατοίκων της.

Παρά το νεαρό της ηλικίας της Αμινά, η μητέρα της αποφάσισε ότι έπρεπε να φύγει από την Σομαλία, ελπίζοντας ότι θα βρει ένα ασφαλές μέρος για να ζήσει.  Το ταξίδι της προς την Ευρώπη ήταν μακρύ, κουραστικό, και τρομακτικό. Όταν έφτασε, ο έμπορας της είπε ότι βρισκόταν στην Κύπρο, δεν είχε ξανακούσει γι’ αυτό τον τόπο, έλπιζε απλά ότι είχε φτάσει στην Ευρώπη.

Ως αιτήτρια ασύλου στην Κύπρο, η Αμίνα πίστευε ότι τα πράγματα θα ήταν πιο εύκολα τώρα, οι δυσκολίες όμως ήταν ακόμα μπροστά της. Η περίπλοκη διαδικασία εξέτασης της αίτησης της για προστασία, το αρχίνημα μιας αλλιώτικης ζωής σε μια άγνωστη χώρα, η εκμάθηση μιας καινούργιας γλώσσας και η επιβίωση με ελάχιστα χρήματα ήταν λίγες από αυτές. Συναντώντας το ένα εμπόδιο μετά το άλλο ένιωθε πολλές φορές να χάνει την ελπίδα για ένα ασφαλές αύριο.

Όταν η Αμίνα πλέον ενήλικας έμεινε έγκυος, ήρθε αντιμέτωπη με τις φριχτές παραδόσεις του τόπου της.  Σαν κάθε γυναίκα μέλος της φυλής Shanshia είχε υποβληθεί σε κλειτοριδεκτομή στα πρώτα χρόνια της εφηβείας.  Μια εμπειρία που την είχε σημαδέψει σωματικά και ψυχικά. Όταν ήρθε η ώρα να γεννήσει, το ρίσκο για επιπλοκές ήταν ιδιαίτερα ψηλό και υποβλήθηκε επειγόντως σε καισαρική. Ο μεγαλύτερος φόβος της ωστόσο, ήταν πως γεννώντας μια κόρη, θα έπρεπε και αυτή να υποβληθεί στη φρικτή διαδικασία της  κλειτοριδεκτομής  εάν αναγκαζόντουσαν  να επιστρέψουν στη Σομαλία. Μερικούς μήνες μετά την γέννηση της κόρης της, η Αμίνα έλαβε το καθεστώς του πρόσφυγα στην Κύπρο.

Πρόσφυγας είναι κάθε πρόσωπο, το οποίο, έχει δικαιολογημένο φόβο διωγμού στην χώρα του λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα. Η προστασία των προσφύγων δεν εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του κράτους υποδοχής αλλά συνιστά υποχρέωση που προκύπτει από διεθνείς δεσμεύσεις και από το διεθνές δίκαιο.

Σαν την Αμίνα, υπάρχουν χιλιάδες άνθρωποι που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους καθημερινά και αυτή την στιγμή υπάρχουν περίπου 15 εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπισμένοι δια της βίας σε όλο τον κόσμο. Ένας πολύ μικρός αριθμός βρίσκεται ανάμεσα μας, όπως τον Zaid από το Ιράκ, πολιτικός ακτιβιστής και μουσικός, που διώχτηκε από συντηρητικούς ισλαμιστές μετά την πτώση του Σαντάμ ή όπως τον Peter από το Καμερούν, που κτυπήθηκε σχεδόν θανάσιμα από τους γείτονες του επειδή είναι ομοφυλόφιλος και στη συνέχεια φυλακίστηκε και καταδικάστηκε από τις αρχές που όφειλαν να τον προστατεύσουν.

Ακούγοντας τις ιστορίες των προσφύγων, συναντάμε μια διαφορετική αφήγηση από αυτήν που συχνά παρουσιάζετε στα μέσα ή από πολιτικούς. Η αφήγηση αποκλίνει από τα στερεότυπα που προβάλλονται για τους πρόσφυγες και τους αιτούντες ασύλου ως οικονομική επιβάρυνση ή απειλή προς την ομοιογενή εθνική μας σύνθεση. Η Αμίνα, o Zaid και ο Πίτερ δεν ήθελαν να αφήσουν τις πατρίδες τους, δεν ήθελαν να βρεθούν μακριά από τους γονείς τους, τους φίλους τους, τις δουλειές τους, την ζωή τους.

Αν μπορούσες να μιλήσεις σε ένα πρόσφυγα θα σου ζητούσε να τον  σεβαστείς και να του  συμπεριφερθείς ως ένα άνθρωπο που έχει τα ίδια δικαιώματα στη ζωή όπως και εσύ. Θα σου εξηγούσε ότι η εξεύρεση εργασίας είναι τόσο δύσκολη για αυτήν όσο είναι και για εσένα. Πως σαν απόφοιτος πανεπιστημίου θα μπορούσε εάν του διδόταν η ευκαιρία, να προσφέρει πολλά στην Κυπριακή κοινωνία. Θα σου πει ότι εγκαταλείποντας το σπίτι της για να έρθει σε μια χώρα όπου δεν γνωρίζει κανέναν και δεν μιλάει τη γλώσσα ήταν μια απόφαση ζωής ή  θανάτου. Θα σου ζητούσε να περπατήσετε μαζί τη νύχτα καθώς προσπαθούσε να κρυφτεί από ρατσιστικές ομάδες όπως κρυβόταν από τις ένοπλες ομάδες στην πατρίδα του.

Σήμερα, μόνο το δεκαπέντε τοις εκατό του πληθυσμού των προσφύγων όλου του κόσμου βρίσκεται στην Ευρώπη. Παρά τα όσα ακούγονται,  η Κύπρος δεν αποτελεί δημοφιλή προορισμό ή πόλο έλξης για τους πρόσφυγες, και απόδειξη αυτού τουγεγονότος αποτελεί ότι οι αιτήσεις δεν αυξηθήκαν κατά τη διάρκεια της αραβικής άνοιξης του 2011, αλλά ούτε και τώρα με τις διαμάχες στη Συρία.

Οι πρόσφυγες με τη σωστή ενσωμάτωση μπορούν να αποτελέσουν θετικό και πρόσφορο στοιχείο στην κοινωνία. Η ενσωμάτωση όμως απαιτεί μεθοδολογικό σχεδιασμό και προγραμματισμό για να φέρει θετικά αποτελέσματα τόσο στα άτομα τα ίδια όσο και στην κοινωνία γενικότερα. Τα ίδια τα προγράμματα ενσωμάτωσης μπορούν να χρηματοδοτηθούν από Ευρωπαϊκά ταμεία, δημιουργώντας παράλληλα  θέσεις εργασίας για τον τοπικό πληθυσμό.

H Κύπρος καλείται επομένως να επικεντρωθεί σε πιο αποτελεσματικά σχέδια ενσωμάτωσης προσφύγων και στην στήριξη των κοινοτήτων υποδοχής. Επιπλέον, πρέπει να αντιμετωπίσει επειγόντως την αυξανόμενη εχθρότητα  απέναντι σε μια από τις πιο ευάλωτες ομάδες ανάμεσα μας και να καταπολεμήσει τους μύθους που μας εμποδίζουν από το να ανταποκριθούμε σε μια ανθρωπιστική πρόκληση με την σοβαρότητα που πραγματικά της αξίζει.

Advertisements

About strengtheningasylum

Strengthening Asylum

Discussion

No comments yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow me on Twitter

Post Categories

Archives

%d bloggers like this: